Porcelana zdobiona złotem lub platyną od lat kojarzy się z elegancją i ponadczasowym stylem. W ofercie sklepu Porcelana Ćmielów można znaleźć zarówno klasyczne kolekcje, jak i nowoczesne fasony zdobione złotem oraz platyną, które od lat cieszą się dużą popularnością wśród miłośników polskiej porcelany.
Wiele osób zastanawia się jednak, czy taka porcelana nadaje się do codziennego użytkowania oraz jak o nią dbać, aby złocenia przez wiele lat zachowały swój blask. Wokół tego tematu narosło wiele mitów. Często można spotkać się z opinią, że porcelanę ze złotem najlepiej zostawić w kredensie lub używać wyłącznie podczas świąt. W praktyce wysokiej jakości porcelana została stworzona po to, aby z niej korzystać. Wymaga jednak odpowiedniej pielęgnacji.
W tym poradniku wyjaśniamy, jak powstają złocenia na porcelanie, dlaczego wymagają szczególnej troski oraz jakich błędów unikać podczas codziennego użytkowania.
Dlaczego porcelana ze złotem wymaga innej pielęgnacji?
Klasyczna biała porcelana oraz porcelana zdobiona złotem różnią się nie tylko wyglądem, ale również sposobem wykończenia.
Sama porcelana jest wypalana w bardzo wysokiej temperaturze, dzięki czemu staje się niezwykle trwała. Złote oraz platynowe dekoracje nakładane są jednak dopiero na końcowym etapie produkcji i wymagają dodatkowego wypalenia w niższej temperaturze.
Oznacza to, że dekoracja znajduje się na powierzchni szkliwa i choć jest bardzo trwała podczas prawidłowego użytkowania, nie jest odporna na intensywne ścieranie czy agresywne środki chemiczne.
To właśnie dlatego producenci porcelany zalecają inną pielęgnację naczyń zdobionych metalami szlachetnymi niż porcelany bez dekoracji.
Jak powstają złocenia na porcelanie?
Mało osób zdaje sobie sprawę, że złote dekoracje na porcelanie nie są zwykłą farbą.
W renomowanych manufakturach, takich jak Ćmielów czy Chodzież, wykorzystuje się specjalny preparat określany jako płynne złoto. Zawiera on prawdziwe złoto, najczęściej o bardzo wysokiej próbie, połączone z odpowiednimi składnikami umożliwiającymi jego naniesienie na porcelanę.
Co ciekawe, podczas malowania dekoracja nie ma złotego koloru. Preparat jest ciemnobrązowy lub niemal czarny. Dopiero po kolejnym wypale w piecu, prowadzonym w temperaturze około 800 do 850°C, składniki pomocnicze ulegają wypaleniu, a na powierzchni porcelany pozostaje cienka warstwa prawdziwego złota, która nadaje dekoracji charakterystyczny połysk.
W zależności od kolekcji złocenia mogą być wykonywane ręcznie cienkim pędzlem przez dekoratora lub nanoszone przy użyciu kalkomanii ceramicznej zawierającej złoto. Obie metody wymagają ogromnej precyzji i doświadczenia.
To właśnie ten etap sprawia, że porcelana ze złotem jest bardziej wymagająca w pielęgnacji niż porcelana pozbawiona dekoracji metalicznych.
Czy porcelana ze złotem nadaje się do codziennego użytkowania?
Zdecydowanie tak.
Wysokiej jakości porcelana produkowana przez renomowane manufaktury powstaje z myślą o użytkowaniu, a nie wyłącznie eksponowaniu w witrynie.
Można z niej korzystać podczas codziennych śniadań, obiadu czy popołudniowej kawy. Szczególnie elegancko prezentują się filiżanki Ćmielów, które dzięki odpowiedniej pielęgnacji zachowują swój wygląd przez wiele lat.
Regularne, delikatne mycie ręczne pozwala zachować ich wygląd przez wiele lat. W praktyce wiele serwisów przekazywanych jest kolejnym pokoleniom właśnie dlatego, że od początku były prawidłowo użytkowane i pielęgnowane.
Czy porcelanę ze złotem można myć w zmywarce?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań.
W przypadku porcelany zdobionej złotem lub platyną najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest mycie ręczne, nawet jeśli producent niektórych kolekcji dopuszcza mycie w zmywarce.
Dlaczego?
Programy zmywania wykorzystują wysoką temperaturę oraz silne detergenty. Podczas pojedynczego cyklu zazwyczaj nie powodują one widocznych zmian, jednak regularne mycie w takich warunkach może z czasem prowadzić do matowienia lub stopniowego ścierania dekoracji metalicznych.
Jeżeli zależy Ci na zachowaniu intensywnego połysku złoconych elementów przez wiele lat, warto poświęcić kilka minut na ręczne umycie porcelany.
Dodatkową zaletą jest znacznie mniejsze ryzyko przypadkowych obić, które mogą zdarzyć się podczas kontaktu naczyń w zmywarce.
Jak prawidłowo myć porcelanę ze złotem?
Choć porcelana ze złoceniami jest trwała, warto pamiętać, że dekoracje wykonane z metali szlachetnych wymagają delikatniejszego traktowania niż klasyczna biała porcelana.
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest mycie ręczne w letniej wodzie z dodatkiem łagodnego płynu do naczyń. Nie ma potrzeby stosowania silnych detergentów ani intensywnego szorowania. W większości przypadków miękka gąbka lub bawełniana ściereczka w zupełności wystarczą do usunięcia codziennych zabrudzeń.
Po umyciu warto od razu osuszyć porcelanę miękkim ręcznikiem. Dzięki temu na powierzchni nie pozostaną zacieki z twardej wody, które z czasem mogą pogorszyć wygląd naczyń.
Jakich środków czyszczących unikać?
Do pielęgnacji porcelany ze złotem najlepiej wybierać możliwie delikatne środki myjące.
Nie zaleca się stosowania:
- proszków do szorowania,
- mleczek zawierających drobinki ścierne,
- metalowych zmywaków,
- twardych szczotek,
- silnych środków o właściwościach wybielających.
Takie preparaty mogą powodować mikrozarysowania szkliwa oraz stopniowe ścieranie dekoracji wykonanych ze złota lub platyny.
Warto pamiętać, że uszkodzonego złocenia nie da się odnowić podczas zwykłego użytkowania. Dlatego znacznie lepiej zapobiegać niż później żałować.
Czy porcelanę ze złotem można wkładać do mikrofalówki?
Nie.
To jedna z niewielu zasad, od której praktycznie nie ma wyjątków.
Złoto oraz platyna są metalami. Umieszczenie porcelany z takimi dekoracjami w kuchence mikrofalowej może spowodować iskrzenie, uszkodzenie dekoracji, a nawet awarię samego urządzenia.
Jeżeli nie masz pewności, czy dana kolekcja posiada złote lub platynowe elementy, warto sprawdzić opis produktu albo zalecenia producenta.
Bezpieczniej jest przełożyć potrawę do naczynia pozbawionego dekoracji metalicznych niż ryzykować uszkodzenie porcelany.
Czy gorąca woda szkodzi porcelanie?
Sama porcelana bardzo dobrze znosi wysokie temperatury. Problemem są przede wszystkim gwałtowne zmiany temperatury.
Nie warto więc zalewać mocno schłodzonej porcelany wrzątkiem ani wkładać bardzo gorących naczyń bezpośrednio pod zimną wodę.
Nagłe różnice temperatur powodują naprężenia materiału i w skrajnych przypadkach mogą doprowadzić do uszkodzenia porcelany.
Znacznie bezpieczniej jest pozwolić naczyniom stopniowo osiągnąć temperaturę otoczenia.
Jak bezpiecznie przechowywać porcelanę?
Prawidłowe przechowywanie ma równie duże znaczenie jak samo mycie.
Jeżeli talerze są układane jeden na drugim, dobrze zastosować miękkie przekładki z filcu, papieru lub bawełny. Dzięki temu spód jednego talerza nie będzie ocierał się o dekorację drugiego.
Filiżanki najlepiej ustawiać obok siebie. Wkładanie jednej filiżanki w drugą może prowadzić do zarysowań, a w przypadku niektórych fasonów również do uszkodzenia uszek.
Takie zasady warto stosować również w przypadku kompletnej zastawy. Jeżeli posiadasz serwis obiadowy, przechowuj jego elementy w sposób ograniczający tarcie pomiędzy naczyniami oraz ryzyko przypadkowych obić podczas wyjmowania z szafki.
Warto również unikać przepełniania szafek. Im mniej naczyń styka się ze sobą podczas wyjmowania, tym mniejsze ryzyko przypadkowego obicia.
Jak usunąć osad z kawy i herbaty?
Nawet najlepiej pielęgnowana porcelana z czasem może pokryć się delikatnym osadem po kawie lub herbacie.
Najbezpieczniej usuwać go przy pomocy miękkiej gąbki oraz łagodnego płynu do naczyń.
Jeżeli zabrudzenia są bardziej uporczywe, można pozostawić naczynie na kilka minut w letniej wodzie z dodatkiem płynu, a następnie delikatnie umyć.
Nie należy natomiast usuwać osadów przy pomocy ostrych narzędzi ani środków ściernych. Mogą one uszkodzić zarówno szkliwo, jak i dekorację.
Najczęstsze błędy podczas użytkowania porcelany ze złotem
Większość uszkodzeń nie wynika z wad porcelany, lecz z niewłaściwej pielęgnacji.
Do najczęstszych błędów należą:
- mycie złoconej porcelany w zmywarce przez wiele lat,
- używanie szorstkich gąbek i druciaków,
- podgrzewanie naczyń w mikrofalówce,
- przechowywanie talerzy bez przekładek,
- gwałtowne zmiany temperatury,
- pozostawianie naczyń na wiele godzin w wodzie z detergentem.
Unikanie tych prostych błędów pozwala zachować porcelanę w doskonałym stanie przez długie lata.
Podsumowanie
Porcelana zdobiona złotem i platyną może zachować swój elegancki wygląd przez wiele lat, jeśli jest odpowiednio użytkowana i pielęgnowana. Delikatne mycie ręczne, unikanie mikrofalówki, właściwe przechowywanie oraz stosowanie łagodnych środków czyszczących to proste zasady, które pomagają chronić dekoracje przed uszkodzeniem.
Niezależnie od tego, czy korzystasz z pojedynczych filiżanek, czy kompletnego serwisu obiadowego, warto pamiętać, że złocenia i platynowe wykończenia są efektem precyzyjnej pracy dekoratorów oraz wieloetapowego procesu produkcji. Odpowiednia pielęgnacja pozwala zachować ich blask i cieszyć się pięknem porcelany przez długie lata.
