Do uprawy własnej zieleniny nie trzeba działki ani nawet balkonu. Wystarczy kawałek blatu, jasny parapet i kilka naczyń, które zwykle są już w domu. Oto pięć upraw, które sprawdzają się w mieszkaniu także późną jesienią i zimą.
Dwie uprawy bez ziemi: kiełki i rzeżucha
Pierwsza i najszybsza uprawa to kiełki w słoiku. Dwie łyżki nasion rzodkiewki, soczewicy lub fasoli mung moczy się przez noc, a potem płucze rano i wieczorem, za każdym razem dokładnie odsączając wodę. Po 3-5 dniach kiełki są gotowe. Nie potrzebują ani ziemi, ani mocnego światła, więc słoik może stać nawet w głębi kuchni, byle nie przy kuchence i nie nad kaloryferem.
Druga uprawa to rzeżucha, znana większości z wielkanocnego stołu, choć rośnie równie dobrze w grudniu. Nasiona rozsypuje się gęsto na talerzu wyłożonym wilgotną ligniną lub watą i codziennie zrasza. Wschodzi po 2-3 dniach, a po tygodniu można ją ścinać nożyczkami. Ważne, by podkład był stale wilgotny, ale nie pływał w wodzie.
Szczypior z cebuli w szklance
Trzecia uprawa nie wymaga nawet nasion. Cebulę, najlepiej taką, która zaczęła już wypuszczać zielony czubek, ustawia się na szklance lub słoiku tak, aby woda dotykała tylko piętki z korzeniami. Jeśli zanurzy się całą cebulę, szybko zgnije. Wodę wymienia się co 2-3 dni. Pierwszy szczypior można ścinać po 10-14 dniach, a jedna cebula daje zwykle dwa lub trzy zbiory.
Kto woli wersję trwalszą, może posadzić kilka małych cebul ciasno obok siebie w doniczce z ziemią, zagłębiając je do połowy wysokości. Taki szczypior jest grubszy i bardziej aromatyczny. W obu przypadkach potrzebny jest jasny parapet, bo w cieniu pędy bledną i wiotczeją.
Pędy groszku i zioła w doniczce
Czwarta uprawa to pędy groszku, czyli najprostsze mikroliście. Namoczony przez 8-12 godzin groch wysiewa się gęsto na 2-3 cm warstwie ziemi w płaskim pojemniku i przez pierwsze 3 dni trzyma pod przykryciem. Po 10-14 dniach pędy mają 8-10 cm, słodki smak młodego groszku i nadają się do sałatek oraz dań z patelni. Ścięte nad najniższym listkiem często odrastają.
Piąta uprawa wymaga najwięcej cierpliwości: to zioła z siewu. Zimą najlepiej radzą sobie szczypiorek, pietruszka naciowa i kolendra, które tolerują słabsze światło i temperaturę 16-20 stopni. Szczypiorek i kolendra wschodzą po 1-2 tygodniach, pietruszka nawet po 3-4. Bazylię warto odłożyć na koniec zimy albo doświetlać lampą LED przez 12-14 godzin dziennie. Nasiona ziół i gatunków na kiełki ma w ofercie między innymi sklep RajNasion.pl. Przy zakupie trzeba pamiętać, że na kiełki i mikroliście nadają się wyłącznie nasiona niezaprawiane.
Trzy zasady, które decydują o powodzeniu
Pierwsza zasada to umiar w podlewaniu. Zimą rośliny rosną wolniej i zużywają mało wody, a nadmiar wilgoci kończy się pleśnią na kiełkach i gniciem siewek. Druga to światło: wszystko poza kiełkami powinno stać jak najbliżej okna, a doniczki warto co kilka dni obracać, żeby rośliny nie wyginały się w jedną stronę. Trzecia to czystość. Słoiki, tacki i talerze myje się gorącą wodą przed każdą nową partią, a kiełki zawsze płucze przed podaniem. Kobiety w ciąży, małe dzieci, seniorzy i osoby o obniżonej odporności powinny jeść kiełki po obróbce cieplnej.
Warto też rozłożyć uprawy w czasie. Zamiast nastawiać wszystko jednego dnia, lepiej co kilka dni zaczynać nowy słoik lub tackę, wtedy zbiory nie kumulują się i nic się nie marnuje.
Na początek wystarczy wybrać jedną lub dwie pozycje z listy, na przykład słoik kiełków i cebulę w szklance. Kiedy wejdą w nawyk, dołożenie tacki groszku czy doniczki szczypiorku nie będzie już żadnym wysiłkiem, a kuchenny parapet zacznie dostarczać zieleniny przez całą zimę.
Fot. pexels.com