Wojsko w Gołdapi po 1945 r.

15 marca, 2011 w dziale: Aktualności, Historia Autor: signi

sekcja artystyczna_W_klubie_garnizonowymPrezentujemy kolejny tekst historyczny Jarosława Słomy. Tym razem dotyczy historii najbliższej ? wojska w Gołdapi po 1945 roku. Opatrzyliśmy tekst fotografiami archiwalnymi, związanymi nie tylko ze służbą w gołdapskiej jednostce, ale także m.in. życiem Organizacji Rodzin Wojskowych i Klubu Garnizonowego. Jako ze takich archiwalnych zdjęć nigdy za wiele to chętnie dołożymy inne, nadesłane przez internautow.

Wojsko w Gołdapi po 1945 r.

Po wojnie światowej w czerwonych koszarach utworzono w 1951 r. 3 Centralną Składnicę Sanitarną ? J.W. nr 1829. W 1964 przyjęła nazwę 3 Okręgowej Składnicy Sanitarnej. Przemianowana w 1968 funkcjonuje do 1983 jako 108 Szpital Wojskowy. Od 1984 funkcjonowała jako Terenowy Aparat Mobilizacyjny. Została rozwiązana w 1992 roku. Od 1978 w czerwonych koszarach istniał dywizjon szkolny Szkoły Podoficerskiej Artylerii Przeciwlotniczej, która początkowo po przeniesieniu w 1963 z Ełku do Gołdapi stanowiła do 1973 samodzielną jednostkę wojskową ? J.W 1030.

Podporządkowana następnie pułkowi artylerii przeciwlotniczej stanowiła dywizjon szkolny. Wraz z jego rozwiązaniem w 1996 kompleks ?czerwonych koszar?  w większości przestał służyć celom wojskowym. Do ?białych koszar? w 1954 przybył 25 Szkoleniowy Batalion Samochodowy ? J.W. 1545. Stacjonował w Gołdapi do 1958. W latach 1959-1960 utworzono w jego miejsce Ośrodek Szkolenia Specjalistów Artylerii, przeniesiony w końcu 1960 do Bemowa Piskiego.

W 1963 przybył z Ełku do gołdapskich ?białych koszar? 50 dywizjon artylerii przeciwlotniczej ? J.W. 4808. Jednostka ta została powołana rozkazem ministra obrony narodowej 4 września 1956 w Ełku jako 133 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej. Wtedy to otrzymał numer 4808. Z dniem 2 kwietnia 1957 został przeformowany na 50 dywizjon artylerii przeciwlotniczej.

19 września 1960 szef sztabu generalnego Wojska Polskiego podjął decyzję o przeniesieniu pułku do Gołdapi dokąd przybył latem 1963 i w tymże roku powrócił do nazwy 133 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej.

Rozkazem ministra obrony narodowej z 30 września 1967 pułk przejął przypisaną nazwę 15 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej wraz z wojennymi tradycjami tej jednostki.

Protoplasta pułku -15 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej został powołany w miejscowości Przyszyb rozkazem dowódcy 1 Armii Polskiej w ZSRR z dnia 7 maja 1944.

Pułk wchodził w skład 1 Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej. Szlak bojowy wiódł
m.in. przez Kiwerce, Luboml, Dęblin, Puławy, Warszawę- Pragę, Kołobrzeg, Wał Pomorski, forsowanie Odry. Szlak bojowy zakończył na północ od Berlina w Naumen w pobliżu Łaby. Po powrocie do kraju stacjonował w Krzeszowicach. Z dniem  27 września 1945 pułk został zdemobilizowany.

W 1980 stacjonujący w gołdapskich ?białych koszarach? pułk przeciwlotniczy został przeszkolony na sprzęt rakietowy. W latach 1982 i 1987 strzelanie bojowe rakietami pułk odbywał na poligonie w Kazachstanie. W latach dziewięćdziesiątych i już w XXI w. ze znakomitymi wynikami odbywał strzelanie na poligonie w Wicku Morskim. Czerwone koszary oddano w części cywilom. 12 listopada 1994 roku na gołdapskim rynku odbyła się uroczystość wręczenia jednostce nowego sztandaru. Stary sztandar został przekazany do Muzeum Wojska Polskiego. Pułk otrzymał wówczas nazwę wyróżniającą ?Gołdapski? podkreślając jego związki z Gołdapią i rolę jaką odgrywało wojsko w życiu społeczności lokalnej. Nosi odtąd nazwę 15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy.

W przekazanych samorządowi gołdapskiemu obiektach po wojskowych powstało gimnazjum samorządowe, centrum konferencyjno ? szkoleniowe z instytucjami kultury, dawna ujeżdżalnia koni została zaadaptowana na krytą pływalnię. Od podstaw została zbudowana hala widowiskowo ? sportowa. W dwóch mniejszych budynkach powstało muzeum regionalne. Obok gimnazjum powstał kompleks boisk sportowych. Dzięki tym realizowanym w kilku etapom inwestycjom powstał w Gołdapi kampus oświatowo ? sportowy. Jako Gołdapianie możemy być z niego dumni. Zmaterializowanie się tej wizji powstałej wśród samorządowców gminy Gołdap odbyło się przy wielkim wysiłku finansowym samorządu (szczególnie przy adaptacji budynku pokoszarowego na gimnazjum) wspartym pomocą finansową Unii Europejskiej i budżetu Państwa Polskiego. Projekt rewitalizacji terenu po wojskowego na terenie ?czerwonych koszar? w Gołdapi został uznany przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego za jeden z 25 najlepszych pomysłów na wykorzystanie środków unijnych w Polsce w ramach finansowania w latach 2004 ? 2006 i zaprezentowany w specjalnym albumie.

Obecność wojska w Gołdapi, funkcja miasta garnizonowego przyczynia się do zwiększenia potencjału ekonomicznego i ludnościowego naszego miasta i powiatu. Godne odnotowania są wzorcowe relacje między społecznością wojskową a cywilną. Co pewien czas wśród wojskowych planistów powraca idea przeniesienia z Gołdapi wojska do innego garnizonu. W drugiej połowie lat 90 XX w. gołdapski garnizon uznano za jeden z kilkunastu garnizonów, które będą rozwijane.

Na początku XXI w dużego wsparcia w gołdapskich staraniach o zachowanie wojska udzielił minister Aleksander Szczygło. 8 września 2008 podczas pobytu w Gołdapi premier Donald Tusk zapowiedział utrzymanie jednostki wojskowej w naszym mieście niech już tak zostanie na długie, długie lata.

Jarosław Słoma

(Prawa autorskie zastrzeżone.)


?